سناتوران آمریکایی در افغانستان؛ برای آشتی دو نامزد یا حمایت ضمنی از داکتر اشرف‌غنی احمدزی؟

مرتضی برلاس، ١٤ سرطان ١٣٩٣، (٠نظر)

روز پنجشنبه 12 سرطان سال روان، «جان مک کین» و «لینزی گراهام» از سناتوران برجسته آمریکایی در حاشیه سفرشان به کابل با دو نامزد پیشتاز ریاست جمهوری به طور جداگانه ملاقات کردند.

این ملاقات‌ها در حالی انجام می‌شود که روند نتایج انتخابات ریاست جمهوریِ سال 93 زیر سؤال رفته است و هواداران تیم اصلاحات و همگرایی هنوز هم بر این عقیده هستند که در این انتخابات تقلب صورت گرفته است. تنش‌ها در این مورد تا حدی ادامه دارد که سناتوران آمریکایی را مجبور به ملاقات با این دو نامزد کرده است.

هر دو سناتور آمریکایی در روز جمعه بعد از دیدارشان با نامزدهای انتخاباتی در کنفرانس خبری خود این ملاقات‌ها را اثربخش و مفید خواندند. علاوه بر آن آقای مک کین اعلام کرد که اگر این انتخابات نتیجه بخش نباشد، مطمئناً بر روابط کابل و واشنگتن تأثیراتی خواهد گذاشت.  

اما قدر مسلم آن است که مشکل انتخاباتی افغانستان تنها مشکل دو طرف درگیر نیست و حتی به جرأت می‌توان گفت این مشکل، مشکل داخلی نیست، بلکه پیروزی در انتخابات افغانستان به مثابه پیروزی استخبارات کشورهای دخیل در موضوع خواهد بود.

افغانستان با توجه به موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیکی که دارد، همواره مورد توجه قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای بوده و همه این کشورها تلاش دارند تا با سیطره بر جریان‌های قدرت در افغانستان معادلات سیاسی را به نفع خود رقم بزنند. در انتخابات سال جاری هم با اندک درنگی می‌توان دریافت که در تحولات انتخاباتی شاهد مداخلات غیر مستقیم سه جریان در کشور می‌باشیم.

یکم، جریان آمریکایی که تلاش می‌کند تا با پیروزی نامزد مورد نظر خود مؤلفه‌های تأثیر گذار در افغانستان را در اختیار خود گرفته و معادلات قدرت در منطقه را با منافع ایالات متحده همسو سازد. البته از آنجایی که دیپلماسی آمریکایی برگرفته از دیپلماسی عقلانی و معطوف به ابزارهای مدرن امروزی می‌باشد، این دخالت‌ها تاکنون حساسیت برانگیز نبوده و در بین نخبگان و جامعه افغانی واکنش‌های منفی را ایجاد نکرده است. اما بسیار ساده اندیشی خواهد بود که فکر کنیم ایالات متحده در این تحولات بی‌طرف بوده و صرفاً نظاره‌گر خواهد بود. سفر سناتوران آمریکایی و دیدار آنها با نامزدان ریاست جمهوری این مدعا را روشن می‌سازد که سیاست مداران آمریکایی شدیداً تلاش دارند تا از وضعیت کنونی افغانستان حداکثر استفاده را در راستای تأمین منافع خود در منطقه کمایی کنند. از درون برخی از محافل سیاسی شنیده شده است که سناتوران آمریکایی در دیدار با داکتر عبدالله به صورت ضمنی از موضع داکتر اشرف‌غنی احمدزی حمایت کرده و نسبت به بی ثبات کردن وضعیت شکننده افغانستان به بهانه مشکلات انتخاباتی هشدار داده است. شاید به همین دلیل است که طیف افراطی تیم اصلاحات و همگرایی بعد از آمدن سناتوران آمریکا به میزان زیادی از رویکردهای افراطی‌شان کاسته شده است.

دوم، روسیه و ایران: کشورهای روسیه و ایران با توجه به منافع متضاد و ضد آمریکایی که در منطقه دارند، تلاش می‌کنند تا از جریانی حمایت کنند که حداقل همکاری را با اهداف ایالات متحده در منطقه داشته باشد. حمایت ایران از تیم عبدالله عبدالله بیانگر همین قضیه بوده و روشن می‌سازد که این دو کشور تلاش می‌کنند تا رویکرد ضد آمریکایی در افغانستان را حاکم سازند.

سوم، اما دسته سومی که در این معادله نقش برجسته‌ای را ایفا کرده و بر تحولات اخیر تأثیر گذار می‌باشد، پاکستان و شماری از کشورهای عربی است. پاکستان با توجه به مشکلات تاریخی و سرحدی که با افغانستان دارد، شدیداً تلاش می‌کند تا با استفاده از ابزارهای مختلفی که در دست دارد بر سیاست مردان افغانستان فشار وارد کرده و عرصه را برای جولان رقبای خود تنگ‌تر سازد. بستن راه‌های ترانزیتی و صدور تروریسم در خاک افغانستان از ابزارهای قدرتمند پاکستان است که در رسیدن به اهداف خود می‌توانند از آن استفاده کنند. مسلم است که با توجه به دیدگاه سنتی موجود در افغانستان، حکومت ایدئولوژیکی و قشر عظیمی از جامعه‌ی وابسته به مدارس دیوبند، می‌تواند کمک شایانی به پیاده سازی مقاصد پاکستان درکشور داشته باشد.

 با این حال جریانی که بیشتر بر حکومت و تحولات افغانستان تأثیرگذار است جریان اول است. دیده شود که مذاکرات پشت پرده سناتوران آمریکایی با نامزدان ریاست جمهوری تا چه اندازه اثربخش بوده و آنها تا چه اندازه می‌توانند منافع خود را در افغانستان حفظ کنند. از آن گذشته این سناتوران تا چه اندازه‌ای توانسته‌اند نزاع بین دو نامزد را حل کنند. در طرف مقابل نیز نامزدان ما چقدر توانسته‌اند منافع خود را در ارتباط با این سناتوران حفظ کنند.

اشتراک با دوستان: این صفحه را از طریق شبکه های اجتماعی با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

درج نظر

نام
ایمیل
نظر:
لطفا قبل از ثبت نظر، کد زیر را در خانه خالی وارد کنید
کد امنیتی
ثبت نظر