طبل‌ها به صدا درآمد: یک اقلیم و دو سلطان

فرید خروش، ١٧ سرطان ١٣٩٣، (١نظر)

صدای کوبیدن بر طبل تعارض بحران در کابل به وضوح شنیده می شود. بلافاصله بعد از اعلام نتایج مقدماتی آرا توسط کمیسیون انتخابات، بیانه های سه بازیگر اصلی تیم اصلاحات و همگرایی، داکتر عبدالله، استاد محقق و عطامحمد نور در رسانه ها ظاهر شد. نکته اساسی سخن هرسه نفر تشکیل دولت توسط تیم داکتر عبدالله است. هنوز در مورد موفقیت تشکیل دولت موازی اما و اگرهای زیادی وجود دارد، اما آنچه که روشن است این تصمیم افغانستان را به سمت یک چشم انداز مبهم و پیش بینی نشده هدایت خواهد کرد. چشم اندازی که اگر مدیریت نشود، ابتکار عمل به دست عناصر افراطی هردو تیم خواهد افتاد و اگر چنین شود، ممکن است کنترول و مدیرت بحران از دست دولت و عقلای هردو تیم خارج شود.

اما هنوز هم برای جلوگیری از فراگیر شدن بحران فرصت هست. من مطمئن هستم عقلای هر دو تیم انتخاباتی و رئیس جمهور کرزی توانمندی مدیریت مسالمت آمیز بن بست موجود را دارند. چند نکته اساسی وجود دارد که به کار بستن آنها در مدیریت بحران موجود بسیار مؤثر است:

 

 

اول؛ گرفتن ابتکار عمل از عناصر رادیکال و افراطی هردو تیم انتخاباتی

در ایام کمپاین ریاست جمهوری و بنا به طبیعت کارزار انتخاباتی، بیشتر افراد رادیکال، افراطی، فرصت طلب و احساساتی زمینه تبارز پیدا می کنند. این موضوع در مبارزات انتخاباتی دور و دراز و دو مرحله ای افغانستان نیز مصداق داشته است. افرادی از این نوع در هردو تیم فرصت یافتند تا به بهانه مبارزات انتخاباتی روی گسست های حساس قومی انگشت بگذارند و بر طبل نزاع های فروخفتۀ قومی بکوبند. بازتاب و تاثیر مخرب نزاع های قومی این افراد که به بهانه طرفداری از کاندید مورد نظرشان در حقیقت برای خودشان کمپاین کرده اند، در رسانه های جمعی و شبکه های اجتماعی در اینترنت به خوبی قابل مشاهده است. اما اینک کمپاین تمام شده است و شمارش آرا و اعلام نتایج نهایی به یک فضای آرام ضرورت دارد. بنابراین عقلای هردو تیم انتخاباتی اولین کاری که باید انجام دهند، گرفتن ابتکار عمل و تریبون از دست عناصر افراطی هردو تیم است. رهبران هردو تیم بویژه باید آنهایی را وادار به سکوت کنند که در تیم داکتر اشرف غنی احمدزی مسایل تباری را برجسته می سازند و در تیم داکتر عبدالله مسایل تجزیه افغانستان را. دور کردن این افراد فرصت طلب از کانون فعل و انفعالات انتخاباتی کمک بزرگی برای مدیریت بحران خواهد کرد.

 

 

دوم؛ جایگزین کردن سخنگویان میانه رو با سخنگویان بی تعهد و فاقد عقلانیت سیاسی در رسانه ها

هر دو تیم انتخاباتی افراد عاقل تر و متعهدتری را به نمایندگی از خودشان به میزگردهای تلویزیونی بفرستند. اکثر اوقات لفاظی ها و رجزخوانی های این سخنگوهای بی تعهد و فاقد دوراندیشی سیاسی به افزایش تنش و احساساتی شدن طرفداران دو تیم دامن زده است. جدال های لفظی نمایندگان رسمی و غیررسمی هردو تیم که اکثرا فاقد دانش، عقلانیت و تعهد سیاسی هستند، حس بسیار غیرقابل اعتماد را به جامعه تزریق کرده است و اکثر مردم عادی نزاع گفتاری آنها را دقیقا بازتاب دهنده نزاع شدید بین رهبران هردو تیم تلقی می کنند. سخنگویان هر دو تیم در تلویزیون ها به گونه ای سخن می گویند که گویا در صورت پیروزی تیم شان، تیم رقیب و حتی اقوام منتسب به تیم رقیب را از عرصه سیاست افغانستان محو خواهند کرد. تزریق هرنو احساس بی ثباتی در جامعه، میزان التهاب سیاسی را افزایش خواهد داد و این افزایش التهاب به مثابه یک کاتالیزور و شتاب دهنده خطرناک برای بروز تحولات پیش بینی نشده عمل خواهد کرد. من مطمئنم در هردو تیم انتخاباتی افراد میانه رو و صاحب تعهد و عقلانیت سیاسی وجود دارد که اگر به نمایندگی از هردو تیم در گفتگوهای تلویزیونی ظاهر شوند، به میزان زیادی از حس بی ثباتی سیاسی در جامعه کاسته خواهد شد. این یک اصل است: تندروها تخریب می کنند، میانه رو ها می سازند.

 

سوم؛ در نظر گرفتن تشکیل یک دولت مشارکتی با تغییر سیستم سیاسی

تشکیل یک دولت معقول مشارکتی تناسب و سنخیت بیشتری با واقعیت های چندقومی افغانستان دارد تا دولتی که با تاکید بر برنده شدن در انتخابات، انعطاف پذیری لازم را از خود نشان ندهد. برای هیچیک از تیم های انتخاباتی تشکیل یک دولت مشارکتی و ائتلافی خط سرخ محسوب نمی شود و هواداران شان آنان را سرزنش نخواهد کرد. عمر حکومت های انحصاری که ممکن است ماهیت قومی، تباری و سمتی داشته باشد، دیگر سپری شده است. بنابراین، رهبران هردو تیم باید با کاستن از میزان انعطاف ناپذیری شان روی تشکیل یک دولت مشارکتی که هر دو تیم سهم قابل قبول در آن داشته باشند، به عنوان یک آلترناتیو بیندیشند. این امر حتی به صورت بنیادی ترش، یعنی تغییر سیستم سیاسی توسط پارلمان و ایجاد یک نظامی که در آن نقش نخست وزیر نیز تعریف شده باشد نیز امکان پذیر است.

این نوشته ابتدا در وبسایت جمهوری سکوت منتشر شده است.

اشتراک با دوستان: این صفحه را از طریق شبکه های اجتماعی با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

نظرات بازدیدکنندگان  

شکیلا ١٣٩٣/٠٤/١٧
دو سلطان نیست. یک رئیس جمهور قانونی است که نامش داکتر اشرف غنی است.

درج نظر

نام
ایمیل
نظر:
لطفا قبل از ثبت نظر، کد زیر را در خانه خالی وارد کنید
کد امنیتی
ثبت نظر